De stelligheid die de wetenschap zich niet kan veroorloven

Dinsdag kondigde Op1 het ‘langverwachte debat’ aan tussen Maurice de Hond en OMT-lid Andreas Voss. Voss liet zien dat het meningsverschil niet gaat over de verspreidingsrisico’s die De Hond aandraagt, maar over de resoluutheid waarmee deze andere verklaringen en maatregelen afwijst.
Maurice de Hond debat Andreas Voss Op1 wetenschap

Bron: NRC

Het was hem dan toch gelukt. Maurice de Hond had, zo vertelde hij zelf, soms de neiging gehad om een schoen naar de televisie te gooien als er alwéér een viroloog was gevraagd om over virussen te praten. Terwijl hij, de opiniepeiler, ex-scheidsrechter en autodidacte coronakenner Maurice de Hond, al ruim een maand werd genegeerd. Dinsdag kondigde Op1 het ‘langverwachte debat’ aan tussen De Hond en hoogleraar infectiepreventie Andreas Voss, lid van het door De Hond op zijn blog veelvuldig gekapittelde Outbreak Management Team (OMT).

Het ‘langverwachte’ zat vooral in de voorziene dogfight (sorry). Een eerder radiodebatje tussen De Hond en Ab Osterhaus was al gepresenteerd als een bokswedstrijd – medische twisten als spelen voor het volk in sportloze tijden. Overigens bleken de mannen het op de radio best eens over het belang van ventilatie en het gevaar van aerosolen, kleine speekseldruppeltjes die het virus kunnen verspreiden in afgesloten ruimtes.

Aan het begin van het gesprek in Op1 bleek dat De Hond al eerder met leden van het OMT had gesproken, waardoor je het idee kreeg dat de debatlust van de opiniepeiler mede was ingegeven door een verlangen naar airtime. Ook bij het OMT sprak hij al met Voss. De Hond maakte er een dierennaamgrapje over, maar dat was zijn enige ontspannen moment. Hij sprak regelmatig met trillende stem, alsof hij voor de allereerste keer op televisie was en in vijftien minuten op NPO1 het vaderland moest zien te redden. Zijn schoenen hield hij aan.

De Hond zette uiteen dat volgens hem uit data-onderzoek en literatuur blijkt dat de overgrote meerderheid van de coronabesmettingen via de lucht door aerosolen plaatsvindt. Anderhalve meter afstand houden is zinloos en buiten de deur loopt eigenlijk niemand het virus op. Zonder veel moeite maakte De Hond zo aannemelijk waarom er dus bij koorrepetities, in slachthuizen en met carnaval veel mensen besmet raken. Er moet een Deltaplan Ventilatie komen, vindt hij. Maar „buiten knuffelen” is volgens De Hond geen enkel probleem.

De agitatie van De Hond kreeg geen vat op de kalme Voss. Het OMT kijkt ook naar kleine druppeltjes, benadrukte hij, maar verspreiding is bijna altijd ‘multi-factorieel’. Wel draaide hij om het feit heen dat uit de recente versoepelingen blijkt dat ook het OMT steeds minder bang is voor besmetting in de buitenlucht – in lijn met wat De Hond al maanden beweert. De geschiedenis van de coronamaatregelen in Nederland is er ook een waarin de beleidsmakers hun eigen ‘leermomenten’ soms proberen te verhullen.

Wel maakte Voss logischerwijs bezwaar tegen de gedachte dat als we maar overal voor coronaproof ventilatie zorgen, we de winter veilig doorkomen. Zo liet Voss zien dat het meningsverschil niet gaat over de verspreidingsrisico’s die De Hond aandraagt, maar over de resoluutheid waarmee deze andere verklaringen en maatregelen afwijst.

De wereld van Maurice de Hond is er altijd een van scherpe keuzes geweest. Denk aan een burger die in een enquête moet vertellen op wie hij zou stemmen of aan een scheidsrechter die snel moet beslissen of een botsing een penalty waard is.

Beslistheid die orde schept in een chaotische wereld – en die doorgaans ook lekker weg debatteert op televisie – maar die de wetenschap zich niet kan veroorloven. Zoals de ook bij Op1 aanwezige intensive-carearts Diederik Gommers eerder in het programma op een heel andere vraag reageerde met: „Bwoe, dat weet ik eigenlijk niet.” Waarna hij even pauzeerde en iets zinnigs zei.